Skolyoz, omurganın üç boyutlu yapısında meydana gelen değişikliklerle birlikte omurganın yana doğru eğriliği ve omurların kendi eksenleri etrafındaki rotasyonuyla karakterize edilen bir omurga durumudur. Skolyozun değerlendirilmesinde yalnızca eğriliğin derecesi değil; kişinin yaşı, gelişim dönemi, omurga yapısı, postüral özellikleri ve günlük yaşam ihtiyaçları gibi birçok faktör birlikte ele alınır.
Skolyozun türü ve kişinin özelliklerine göre fizyoterapi yaklaşımı değişebilir. Değerlendirme sonrasında kişiye uygun egzersiz ve hareket yaklaşımının belirlenmesi, sürecin önemli bir parçasıdır.
Skolyozda fizyoterapi yaklaşımı, kişinin yaşı, gelişim dönemi, omurga eğrisinin özellikleri, fiziksel durumu ve günlük yaşam ihtiyaçları dikkate alınarak planlanır. Değerlendirme sürecinde yalnızca omurganın görüntüsü değil, kişinin duruşu, hareket özellikleri ve fonksiyonel ihtiyaçları da ele alınır.
Egzersiz programı, kişinin değerlendirme bulgularına göre bireyselleştirilir. Amaç; kişinin omurga farkındalığını ve hareket kontrolünü geliştirmesine, günlük yaşam aktivitelerini daha iyi yönetmesine ve fiziksel kapasitesini desteklemesine yardımcı olmaktır.
Not: Buradaki metin bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel değerlendirme ve egzersiz planlaması yerine geçmez
Skolyozun özelliklerine ve kişinin ihtiyaçlarına göre farklı egzersiz yaklaşımlarından yararlanılabilir. Fizyoterapist Birben Aydın Tunçay'ın bu alandaki mesleki eğitimleri arasında ISST Schroth, SEAS, BSPTS ve Lyon Method bulunmaktadır.
ISST Schroth
Skolyoza özgü üç boyutlu değerlendirme ve egzersiz yaklaşımıdır.
SEAS
Skolyozda aktif öz-düzeltme ve egzersiz temelli yaklaşım üzerine kuruludur.
BSPTS
Schroth prensipleri temelinde skolyoza özgü egzersiz yaklaşımıdır.
Lyon Method
Skolyozun değerlendirilmesi ve yönetiminde kullanılan yaklaşımlardan biridir.
Burada ISST Schroth, SEAS, BSPTS ve Lyon Method ifadelerini ayrıca ileride kendi detay sayfalarına bağlayacağız.
Duruş bozuklukları; baş, boyun, omuz, omurga ve pelvisin günlük yaşam sırasında ideal hizalanmasından uzaklaşmasıyla ilişkili olabilir. Uzun süreli oturma, hareketsizlik, tekrarlayan hareketler ve kişinin günlük yaşam alışkanlıkları postür üzerinde etkili olabilir.
Fizyoterapi değerlendirmesinde kişinin duruşu, hareket alışkanlıkları, eklem hareketliliği, kasların çalışma biçimi ve günlük yaşam gereksinimleri birlikte ele alınabilir. Değerlendirme doğrultusunda kişiye uygun egzersiz ve hareket yaklaşımları planlanabilir.
2011 — Pamukkale Üniversitesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü mezuniyeti
2021 — SEAS eğitimi
2022 — ISST Schroth Terapistliği
2024 — BSPTS Base Course
2026 — Lyon Method eğitimi
Skolyoz için fizyoterapi ne zaman gerekir?
Skolyozun değerlendirilmesi ve fizyoterapi yaklaşımının belirlenmesi, kişinin yaşı, gelişim dönemi, omurga eğrisinin özellikleri ve günlük yaşam ihtiyaçlarına göre değişebilir. Özellikle büyüme dönemindeki çocuk ve ergenlerde düzenli değerlendirme önemlidir.
Skolyoz egzersizleri kişiye özel mi hazırlanır?
Evet. Skolyozda egzersiz yaklaşımı kişinin değerlendirme bulgularına ve ihtiyaçlarına göre belirlenir. Aynı skolyoz derecesine sahip iki kişinin egzersiz programı aynı olmak zorunda değildir.
Schroth yöntemi nedir?
Schroth, skolyozda kullanılan üç boyutlu değerlendirme ve egzersiz yaklaşımlarından biridir. Kişinin omurga yapısı ve postüral özellikleri dikkate alınarak öz-düzeltme ve egzersiz çalışmaları planlanabilir.
Skolyozda pilates yapılabilir mi?
Skolyozu olan kişilerde egzersiz programının içeriği kişinin değerlendirmesine göre belirlenmelidir. Klinik Pilates, kişiye uygun şekilde planlanan egzersiz programının bir parçası olarak kullanılabilir.
Skolyoz sadece çocuklarda mı görülür?
Hayır. Skolyoz çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıkabileceği gibi yetişkinlerde de görülebilir. Yetişkinlerde yaklaşım; kişinin omurga özellikleri, ağrı durumu, hareket kapasitesi ve günlük yaşam ihtiyaçlarına göre değişebilir.
Skolyozun derecesi tek başına tedavi yaklaşımını belirler mi?
Hayır. Eğriliğin derecesinin yanında kişinin yaşı, büyüme durumu, omurganın yapısı, postüral özellikleri, hareket kapasitesi ve günlük yaşam ihtiyaçları da değerlendirilir.
Skolyozda fizyoterapi ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir mi?
Bazı kişilerde fizyoterapi; hareket kapasitesinin, postüral kontrolün ve günlük yaşam fonksiyonlarının desteklenmesine yardımcı olabilir. Ağrının nedeni ve kişiye uygun yaklaşım değerlendirme sonrasında belirlenir.
Duruş bozukluğu nedir?
Duruş bozukluğu, vücudun farklı bölümlerinin ideal hizalanmasının değişmesiyle ortaya çıkabilen postüral farklılıkları ifade eder. Her postüral farklılık tek başına bir hastalık anlamına gelmez; kişinin günlük yaşamı, hareket kapasitesi ve diğer fiziksel özellikleriyle birlikte değerlendirilir.
Duruş bozukluklarında fizyoterapi nasıl değerlendirilir?
Değerlendirmede kişinin duruşu, omurga ve eklem hareketleri, kasların çalışma biçimi, hareket alışkanlıkları ve günlük yaşam gereksinimleri ele alınabilir. Bulgular doğrultusunda kişiye uygun hareket ve egzersiz yaklaşımları planlanabilir.
Skolyoz ve omurga sağlığı hakkında değerlendirme ve fizyoterapi yaklaşımı konusunda bilgi almak için Fizyoterapist Birben Aydın Tunçay ile iletişime geçebilirsiniz.